المحقق السبزواري
770
روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )
و از كار امروزت بالتّمام فارغ شو و چيزى را به فردا مينداز ، و بسيار خود مباشر امورت شو ، چه فردا امورى هست و حوادثى هست كه بسا باشد كه تو را از كار بازماندهء امروز غافل سازد . و بدان كه امروز چون گذشت رفت با آنچه در او بود ، و هرگاه عمل او را تأخير نمودى ، جمع مىشود بر تو عمل دو روز . پس ، مشغول مىسازد آن تو را تا وقتى كه از آن اعراض كنى . و هرگاه عمل هر روز را در آن روز امضا نمودى « 1 » ، بدن خود را راحت دادهاى و امور سلطنت خود را محكم ساختهاى . و نظر كن به مردم احرار و صاحبان سن از ايشان از آن كسانى كه يقين به صفاى طويت ايشان داشته باشى . و گواهى دهد مودّت ايشان مر تو را و معاونت ايشان به نصح و مخالطت بر امور تو . ايشان را برگزين ، و نسبت به ايشان احسان بهجا آور ، و تعاهد نماى اهل خاندانهايى كه فقر و حاجت به ايشان رونموده . [ 193 ب ] « 2 » پس ، متحمّل مؤنات ايشان شو و اصلاح حال ايشان كن تا فقر مسّ ايشان نكند ، و خود متوجّه شو و نظر كن به حال فقرا و مساكين و كسانى كه قدرت آن ندارند كه ستمى كه بر ايشان شده به تو رفع نمايند و عرض كنند و محتقرى كه نمىداند كه چگونه طلب حقّ خود نمايد . پس ، از او بپرس و مبالغه كن در سؤال ، و به امثال اين جماعت موكّلساز اهل صلاح را ، و امر كن ايشان را كه حالات و حوايج ايشان را به تو رفع مىنموده باشند تا تو در آن نظر مىكرده باشى ، و آنچه باعث صلاح حال ايشان باشد به عمل مىآورده باشى . و تعاهد كن حال صاحبان شدت و بأساء را ، چون يتيمان و ارامل « 3 » - يعنى ، زنان بىشوهر - و از جهت ايشان ارزاق و معونات از بيت المال مقرّر دار ، و در اين باب اقتدا كن به امير المؤمنين - يعنى ، مأمون اعزّه اللّه - چنان كه او عطوفت مىكند با ايشان و صله بهجا مىآورد بكن ، تا آنكه به آن صالح سازد خداى عيش ايشان را ، و روزى تو كند به سبب آن زيادتى و بركت . و از جهت ضريران « 4 » از بيت المال سهمى مقرّر كن ، و حاملان قرآن را از ايشان ترجيح
--> ( 1 ) . براى رسايى بهتر مفهوم جمله ، كلمهء « و » در اينجا برابر متن عربى حذف شد . ( 2 ) . صفحهء 193 آ نانوشته است . ( 3 ) . مفرد آن « ارملة » به معنى زن بىشوهر و « ارمل » به معنى مرد بىزن است . ( 4 ) . « ضرير » به معنى زيانيافته و ناتوان و بيمار است .